Özet: Sadece maddi hasar varsa taraflar tutanağı kendi aralarında tutabilir; ancak yaralanma, alkol, ehliyetsizlik, sigortasız araç, kamu malı hasarı veya tek araçlı kaza varsa 155/156 aranmalı. Tutanağı tüm sürücüler imzalamalı, imzasız tutanak geçersiz. Sigortacıya ihbar 10 gün içinde, itiraz 5 iş günü içinde yapılıyor. Kaza yerini terk etmenin cezası 46.000 TL ve 20 ceza puanı.
Çarpışmanın hemen ardından gelen birkaç dakika, sonraki haftaların tamamını belirliyor. Kusur oranı da, sigortadan alınacak ödeme de büyük ölçüde o dakikalarda toplanan bilgiye dayanıyor; oysa çoğu sürücü adrenalinin etkisiyle ya aracı hemen kenara çekip fotoğraf çekmeyi atlıyor ya da tartışmaya girip vakit kaybediyor.
Aşağıdaki akış, olay yerinden başlayıp kusur oranının kesinleşmesine kadar olan süreci sırasıyla ele alıyor: ne zaman polis çağrılır, tutanak nasıl doldurulur, hangi süreler işler ve itiraz nasıl yapılır.
Kaza Anında İlk 5 Dakika
Bir kazadan sonra yapılacak ilk işler sırayla şöyle: aracı güvenli şekilde durdurun, dörtlü flaşörü yakın, reflektörü koyun, yaralı varsa 112’yi arayın ve durumu değerlendirin — tutanağı kendiniz mi tutacaksınız yoksa polis mi çağıracaksınız?
Reflektör mesafesi
| Yer | Mesafe |
|---|---|
| Şehir içi | 30 metre arkaya |
| Şehir dışı / otoyol | 150 metre arkaya |
Bu mesafeler kaynaklarda yaygın olarak bu şekilde veriliyor; ilgili yönetmelik maddesi doğrudan doğrulanamadı. Görüş şartları kötüyse (sis, yağmur, gece) daha uzağa koymak her hâlükârda doğru.
Ne Zaman Polis Çağırmak Zorunlu?
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi’nin (SBM) resmî tutanak formuna göre, aşağıdaki durumlarda taraflar kendi aralarında tutanak tutamaz — 155 (polis) veya 156 (jandarma) aranmalıdır:
- Sürücü belgesiz veya yetersiz sınıf belgeyle araç kullanma
- Sürücünün yaşının küçük olması (reşit olmaması)
- Sürücüde alkol, uyuşturucu veya akli dengesizlik belirtisi
- Kazaya karışan araçlardan birinin kamu kurumuna ait olması (Sağlık Bakanlığı ambulansları hariç)
- Kamu malına zarar verilmiş olması
- Yalnızca üçüncü şahıslara ait eşyanın zarar görmesi
- Araçlardan birinin zorunlu trafik sigortasının bulunmaması (Yeşil Kart geçerli alternatiftir)
- Kazanın ölüm ve/veya yaralanma ile sonuçlanması
- Kazaya tek aracın karışmış olması
Listede yer almasa da şu durumda da polis çağırmak gerekiyor: taraflar anlaşamıyorsa. Tutanak tüm sürücülerce imzalanmadığında geçersiz sayıldığı için, karşı taraf imzadan kaçınıyorsa tutanağı kendi aranızda tamamlayamazsınız.
Sigortasız araçla karşılaştığınızda bu listedeki 7. madde devreye giriyor. Karşı tarafın poliçesiz çıkması ihtimaline karşı kendi poliçenizin kapsamını ve yenileme tarihini bilmek önemli; güncel tutarlar trafik sigortası fiyatları sayfasında.
Kaza Tespit Tutanağı Nasıl Doldurulur?
| Alan | İçerik |
|---|---|
| 1-2 | Kaza tarihi, saati ve yeri |
| 3 | Tanık iletişim bilgileri |
| 4-6 | Sürücü, araç ve poliçe bilgileri |
| 7 | Kazaya etki eden faktörler (kutucuk işaretleme) |
| 9 | İlk çarpma noktası krokisi |
| 10 | Kaza yeri krokisi (sokak adları, yön okları, şerit çizgileri) |
| 11 | Sürücü beyanları |
| 12 | Sürücü imzaları |
İmza kuralı kritik: Kazaya karışan sürücülerin tümü imzalamak zorunda. İmzalanmayan tutanaklar geçersizdir. Tek istisna, SBM onaylı mobil uygulama üzerinden elektronik düzenlenen tutanaklar — onlar imzasız geçerli.
Bilinmeyen bir ayrıntı: kaza yerinde beklemek zorunlu değil. Fotoğrafları çektikten sonra, trafiği aksatmamak için araçlar kenara çekilebilir ve tutanak sonra doldurulabilir. Bu yalnızca maddi hasarlı ve tarafların kendi tutanağını tuttuğu kazalar için geçerli; ölümlü veya yaralanmalı kazada olay yeri korunmalıdır.
Mobil Kaza Tutanağı (MKT)
SBM’nin mobil uygulaması üzerinden kağıt tutanak olmadan işlem yapılabiliyor: e-Devlet ile giriş, QR ile taraf eşleştirme, ortak senaryo çizimi ve karşılıklı onay ile tutanak kesinleşiyor. Özellikle yağmurlu havada ve trafiğin yoğun olduğu yerlerde pratik bir seçenek.
Kusur Oranı Nasıl Belirleniyor?
Süreç tamamen sigorta şirketleri arasında, belirli takvimlerle işliyor:
- Taraf sigorta şirketleri kusur görüşlerini sisteme girer. Değerlendirme aşaması en fazla 3 gün.
- Şirketler aynı kusur oranını girerse mutabakat sağlanır, dosya kapanır.
- Aynı oranı girmezlerse “mutabakatsızlık” oluşur ve 3 iş günü sonunda dosya otomatik olarak Tutanak Değerlendirme Komisyonu‘na gider.
- Komisyon bağımsız ve 3 üyeli. Kararını en fazla 3 iş günü içinde verir — oybirliği, çoğunluk veya üyeler ayrışırsa komisyon başkanının kararıyla.
İtiraz hakkınız
| Durum | Süre ve yol |
|---|---|
| Genel itiraz / yeniden değerlendirme | Bildirimden itibaren 5 iş günü içinde, yeni belgelerle sigorta şirketine |
| Her iki araç aynı sigorta şirketindeyse | 5 iş günü içinde, bir defaya mahsus Tutanak Değerlendirme Komisyonu’na |
| Süre geçtikten sonra | Sigorta Tahkim Komisyonu veya mahkeme |
“Yeni belgelerle” ifadesi önemli: itiraz ederken aynı iddiayı tekrarlamak işe yaramıyor. Kamera görüntüsü, tanık beyanı, ek fotoğraf gibi yeni bir delil sunmanız gerekiyor. Bu yüzden kaza anında bol fotoğraf çekmek ve çevredeki kameraları not etmek sonradan çok işe yarıyor.
Zamanaşımı Süreleri
| Durum | Süre |
|---|---|
| Zararı ve sorumluyu öğrendiği tarihten itibaren | 2 yıl |
| Her hâlükârda kaza tarihinden itibaren | 10 yıl |
| Sigortacıya ihbar | 10 gün |
Kaza Yerini Terk Etmenin Cezası
27 Şubat 2026’da yürürlüğe giren 7574 sayılı Kanun ile bu fiilin cezası ciddi biçimde arttı:
| Fiil | Yaptırım |
|---|---|
| Kaza yerini terk etme / kazayı bildirmeme | 46.000 TL + 20 ceza puanı |
| 15 gün içinde ödemede indirimli tutar | 34.500 TL |
| Ölümlü/yaralanmalı kazada olay yerini terk | 46.000 TL + 1-3 yıl hapis + 2 yıl ehliyet geri alma |
Aynı kanunla güncellenen diğer kalemlerin tutarları ve indirimli ödeme süreleri trafik cezaları sayfasında topluca listeli.
Sık Sorulan Sorular
Kaza tutanağını kendimiz tutabilir miyiz?
Maddi hasarlı kazalarda evet. Ancak yaralanma, alkol, ehliyetsizlik, sigortasız araç, kamu malı hasarı, kamu kurumu aracı, tek araçlı kaza gibi durumlarda 155 veya 156 aranmalı.Kaza tutanağını taraflardan biri imzalamazsa ne olur?
Tutanak geçersiz sayılır. Kazaya karışan sürücülerin tümünün imzalaması zorunlu. Karşı taraf imzadan kaçınıyorsa polis çağırmak gerekiyor.Kazayı sigorta şirketine kaç gün içinde bildirmeliyim?
Kazayı öğrendiğiniz tarihten itibaren 10 gün içinde.Kusur oranına nasıl itiraz edilir?
Bildirimden itibaren 5 iş günü içinde, yeni belgelerle sigorta şirketinize başvurarak. Şirket 3 iş günü içinde yeniden değerlendirir. Süre geçerse Sigorta Tahkim Komisyonu veya mahkeme yolu açık.Hasar ödemesi ne kadar sürede yapılır?
Belgelerin tamamlanmasından itibaren 8 iş günü. Sigortacı eksik belgeyi 2 iş günü içinde bildirmezse sonradan bunu gerekçe gösteremez.Aracımı istediğim serviste onartabilir miyim?
Evet, dilediğiniz onarım merkezini seçebilirsiniz. Ancak sigortacı ödemeyi anlaşmalı servisteki tutar üzerinden hesapladığı için aradaki farkı siz karşılayabilirsiniz.Kaza yerini terk etmenin cezası ne kadar?
46.000 TL ve 20 ceza puanı; 15 gün içinde ödemede 34.500 TL. Ölümlü veya yaralanmalı kazada olay yerini terk etmek ayrıca 1-3 yıl hapis ve 2 yıl ehliyet geri alma gerektiriyor.Kaza sonrası tazminat zamanaşımı ne kadar?
Zararı ve sorumluyu öğrendiğiniz tarihten itibaren 2 yıl, her hâlükârda kaza tarihinden itibaren 10 yıl.Resmi kaynaklar: Güncel tutar, tarife ve kuralları doğrulamak için Emniyet Genel Müdürlüğü · e-Devlet Kapısı sayfalarına bakabilirsiniz.
Bilgiler resmi kurum duyuruları ve güncel kaynaklardan derlenir; kaynak bağlantıları yazı içinde verilir. Tutar ve tarihler değişebileceği için işlem yapmadan önce ilgili kurumun sayfasından teyit edin.
Son güncelleme: 11 Ekim 2026 · Editoryal politikamız · Hatalı veya eski bir bilgi mi gördünüz? Bize bildirin.
İlgili Yazılar
Kapak görseli: Davidi Vardi, CC BY-SA 4.0 (Wikimedia Commons)
